เงินตราร่วมสมัย

     เงินตราร่วมสมัย หมายถึงเงินตราที่อาณาจักรล้านนาและล้านช้างผลิตขึ้นใช้ในสมัยเดียวกับที่ใช้ในอาณาจักรสุโขทัย อยุธยา และรัตนโกสินทร์ ตอนต้น

เงินตราอาณาจักรล้านนา

     อาณาจักรล้านนาตั้งอยู่ทางทิศเหนือของประเทศไทยในปัจจุบัน เป็นอาณาจักรที่พญามังรายทรงสถาปนาขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 12 และอยู่ต่อ มาจนถึงพุทธศตวรรษที่ 24 มีระบบเงินตราเป็นของตนเอง ประกอบด้วยเงินมูลค่าต่ำเรียกว่า "เงินท้อก" ซึ่งได้แก่เงินใบไม้ เงินวงตีนม้า เงินปากหมู ส่วนเงินที่มีค่าสูงได้แก่ เงินผักชีและเงินเจียง นอกจากนี้ยังมีการใช้เงินไซซีของจีนในการค้าตามชายแดนอีกด้วย

เงินท้อก

     เป็นเงินตระกูลหนึ่งของอาณาจักรล้านนา มีทั้งที่เป็นโลหะสำริดและที่มี เนื้อเงินผสมเจืออยู่ในอัตราส่วนต่างๆกัน เงินท้อกมีหลายชนิดได้แก่ เงินใบไม้ เงินท้อกน่าน เงินหอยโข่ง เงินปากหมู เป็นต้น

 
เงินท้อกเชียงใหม่

     เงินท้อกเชียงใหม่ เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "เงินหอย" ทำด้วยโลหะผสม แต่มี เนื้อเงินมากกว่าเงินท้อกชนิดอื่น มีลักษณะคล้ายหอยตลับทั้งตัวมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 14 - 47 มม. ด้านบนนูนสูงเล็กน้อย มีสีดำพื้นผิวย่นเป็นริ้ว ร่องละเอียด อีกด้าน หนึ่งแบนราบ
 

เงินปากหมู

     เงินปากหมู เป็นเงินท้อกชนิดหนึ่งทำด้วยโลหะผสม มีลักษณะคล้ายหอยโข่ง ด้านล่างมีเนื้อเงินปิดรูโพรงไว้ แต่ปิดไม่หมดยังคงเหลือเนื้อที่เป็นรูโพรงไว้ จึงมี ลักษณะคล้ายปากหมู

 
เงินดอกไม้

     เงินดอกไม้หรือเงินผักชี เป็นเงินตราทำด้วยโลหะเงินผสม แต่มีส่วนผสม เป็นโลหะเงินมากกว่าโลหะชนิดอื่น มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 - 100 ม.ม. มีอยู่ 2 ชนิด ชนิดแรกมีลักษณะคล้ายเปลือกหอย ส่วนอีกชนิดหนึ่งเรียบแบน
 
เงินเจียง

      เงินเจียงหรือเงินกำไล เป็นเงินตราของอาณาจักรล้านนาที่คิดขึ้น ทำเป็นรูป คล้ายๆ เกือกม้าสองวงปลายต่อกัน บริเวณที่ต่อกันตอกสิ่วจนคอดกิ่วเกือบขาด จากกัน เพื่อให้หักออกได้ง่ายเมื่อต้องการทอนเงิน
 
เงินไซซี

     มีเนื้อเงินที่มีความบริสุทธิ์สูงมาก มักจะมีตราอักษรภาษาจีนตอกประทับบน ด้านหน้าและด้านข้าง บอกชื่อเมืองที่ผลิต วัตถุประสงค์ของการใช้เงินนี้ เช่น ภาษีชา ภาษีเกลือ เป็นต้น

เงินตราอาณาจักรล้านช้าง

     ภายหลังจากที่อาณาจักรสุโขทัยเสื่อมอำนาจลง ดินแดนทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ได้รวมตัวกันเป็นประเทศล้านช้าง ได้ตั้งเมืองหลวงและขยาย อาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวาง และมีระบบเงินตราร่วมกัน โดยใช้เงินฮ้อย เงินลาด และเงินลาดฮ้อย นอกจากนั้นยังมีเงินฮาง และเงินตู้ จากประเทศ อันนัมเข้ามาใช้ตามชายแดนด้วยเช่นกัน

เงินฮ้อย

     
เป็นเงินตราที่มีส่วนผสมระหว่างโลหะเงิน เจือด้วยทองแดงเล็กน้อย มีรูปร่างคล้ายเรือชะล่า หรือกระสวยทอผ้า หัวท้ายเรียว มีตุ่มทั่วไปเป็นท้องบุ้ง ที่เรียกว่า "เงินฮ้อย" นั้น เป็นคำที่ใช้เรียก ตาชั่งของชาวศรีสัตนาคนหุต
 
เงินลาด

    ทำด้วยเนื้อโลหะทองลงหินเคลือบผิวสีเงิน มีรูปร่างคล้ายเงินฮ้อย แต่เรียว เล็กกว่า มี 3 ขนาดคือ ใหญ่ กลาง เล็ก มีตราประทับ 3 ดวง ตรงกลางเป็นรูปจักร ช้างหรือดอกไม้ เป็นต้น
 
เงินลาดฮ้อย

     เป็นเงินลาดชนิดหนึ่งที่หล่อด้วยทองแดงหรือทองเหลือง ซึ่งมีลักษณะ เหมือนเรือชะล่าหรือเรือขุดขนาดต่างๆกัน ไม่มีตราประทับหรือลวดลายใดๆ เงินลาดฮ้อยเป็นเงินที่มีมูลค่าต่ำสุดในท้องตลาด





กลับสู่ด้านบน


เงินตราโบราณของไทย | สมัยสุโขทัย | สมัยกรุงศรีอยุธยา | สมัยธนบุรี | สมัยรัตนโกสินทร์ | เงินตราร่วมสมัย
โฮมเพจ | นิทรรศการ | เครื่องถ้วยเบญจรงค์และลายน้ำทอง | เครื่องปั้นดินเผาโบราณของไทย | อาวุธโบราณของไทย


สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2546 ©
http://www.wangdermpalace.com
มูลนิธิอนุรักษ์โบราณสถานในพระราชวังเดิม

กองทัพเรือ